İSLAMOFOBİ

07.06.21

Zeynep Sude ÇETİN

İSLAMOFOBİ Tarihsel, teolojik, sosyolojik, ekonomik ve psikolojik nedenleri olan ve son yıllarda Müslümanlara yönelik cadı avına dönüşen İslamofobi, dünyanın farklı yerlerinde yaşamakta olan Müslüman bireyler üzerinde bir takım fiziksel ve psikolojik etkilere neden olmaktadır. İslamofobi, kelime anlamı olarak "İslam korkusu" demektir. İslam dinine ya da Müslümanlara karşı duyulan nefret, ayrımcılık, düşmanlık ve kin besleme anlamına gelir. Bugün İslamofobi dendiğinde hem İslam dinini tanımamak ve öğrenmemekten kaynaklanan bir korku, hem de bu korkuya dayanarak Müslümanlara karşı ayrımcılık ve düşmanlık yapılmasının meşru görülmesi anlaşılmaktadır. İslamofobi, eski bir korku için üretilen yeni bir kelimedir. O, yüzyıllar boyunca devam eden savaşlar, haçlı seferleri ve soykırımlarla kendini gösteren dini hoşgörüsüzlüğün bir biçimidir. İslam’ın çok kısa bir zaman diliminde geniş alanlara yayılması diğer dinlerin İslam’ı kendileri için tehdit olarak algılamalarına ve dünya için bir problem olarak görmelerine neden olmuştur. Müslümanlara ve İslam dinine karşı sürdürüle gelen ön yargı ve ayrımcılıktan kaynaklanmaktadır. Müslümanlara karşı duyulan irrasyonel nefret, ayrımcılık, düşmanlık ve kin besleme anlamına gelir. İslam ve fobi kelimelerinin birleştirilmesiyle oluşmuştur. Fobos , “korku” anlamına gelmektedir. Fobi kelimesinin kökeni Yunan mitolojisinde korku tanrısı olan Phobos’a dayanmaktadır. İslam ve fobi kelimelerinin birleştirilmesiyle oluşmuştur. Fobos , “korku” anlamına gelmektedir. Fobi kelimesinin kökeni Yunan mitolojisinde korku tanrısı olan Phobos’a dayanmaktadır. Psikolojik veya bireysel bir fobi olmanın aksine İslamofobi, İslam ve Müslümanlar hakkında toplumsal bir kaygıya işaret ediyor. Bazı sosyal bilimciler bu tanımı benimsemiş ve İslamofobinin, İslam ve Müslümanlara yönelik toplumsal damgalamanın etkili bir parçası olarak anlaşılması gerektiğini savunarak, Müslümanlara ve İslam'a karşı korkulu tutumlar ve bunlardan kaçınma şeklinde ölçmek için araçlar geliştirmişlerdir. Tarihî kökleri İspanya'da Endülüs'ün Emevîler tarafından fethedilmesine kadar iner. Haçlı seferlerine asker devşirmek isteyen kilise mensuplarının yaptığı propagandalar ile fikir zemini Hristiyanlığa karşı tehditler ve tehlikeler üzerinde oluşturulmuş olan "İslamofobi", Müslümanlar ile Hristiyanlar arasındaki ilişkilerin, tanışıklığın yaygınlık kazanması ile yüzyıllar içerisinde azalmış iken yaklaşık günümüzde yeniden popülarite kazanmıştır. Bu popülaritesinde Huntington'un ünlü "Medeniyetler Çatışması" makalesinde İslam'ı Batı için bir potansiyel düşmanlık odağı olarak lanse etmesinin önemli bir etkisi olmuştur. Özellikle 11 Eylül 2001 tarihinde New York'taki 11 Eylül saldırıları'ndan sonra Batı dünyasında daha önceki yabancı düşmanı ırkçı eğilimlerden kaynaklanan yeni bir durumdur. İslamofobi ilk kez 1991 yılında kullanılmış ve 11 Eylül saldırılarıyla tekrardan gündeme gelmiştir. Bugün İslamofobi denildiği zaman iki şey anlaşılıyor, bir İslam dinini tanımlamak ve öğrenmekten kaynaklanan bir korku hali ile birlikte Müslümanlara karşı ayrımcılık ve düşmanlık yapılmasının meşru görülmesi. Aslında bakılırsa İslamiyet’e karşı olan bu nefretin kökeni İspanya’da Endülüs’ün İslam Devleti tarafından fethedilmesine kadar iner. Haçlı seferlerine asker devşirmek isteyen kilise mensuplarının propagandası bu nefret tohumlarının ekilmesine zemin hazırlamıştır. Bu düşünce yapısı günümüze kadar seyretmiş ve çıkan olaylarla da etkisini artırmıştır. Özellikle 11 Eylül 2001 yılında New York’taki İkiz kuleler saldırısı ile Batı dünyası Müslümanlara karşı bir nefret içine girmişlerdir. İnsanlardaki önyargılar olduğu sürece öngörüler yok olur. Öngörüsü olmayan insanların gerçekleri görüp ve doğru bir şekilde hareket etmesi beklenemez. İslamiyet’e karşı asırlardır süre gelen köklü bir nefretin adıdır “İslamofobi”. İslamofobi, önyargıları içinde boğuşan insanların, aciz kalmış güruhların ortaya atmış olduğu bir düşünce akımıdır. Tarihsel, ekonomik, siyasi, dini ve sosyolojik nedenleri olan İslamofobi 11 Eylül olaylarından sonra artışa geçmiştir. Günümüzde antisemitizmin yerini alan İslamofobi Müslümanlara yönelik ayrımcılık, nefret, sözlü ve fiziksel saldırılara neden olmaktadır. Bunun sonucunda Müslüman bireylerde kaygı, korku, stres güvensizlik gibi psikolojik etkiler görülmektedir. 11 Eylül saldırılarında kullanılan kimselerin Müslüman olması nedeniyle her türlü saldırganlığı ve şiddeti yasaklayan aksine merhamet ve hoşgörüyü tavsiye eden İslam dinini terör, şiddet ve kanla birlikte anmak ve bütün Müslümanlara potansiyel terörist muamelesi yapmak haksız, kötümser, ayrıştırıcı, dışlayıcı ve ön yargılı bir yaklaşımdır. İslam’ı şiddet ve terörle özdeşleştiren Hristiyan Batı dünyası öncelikle kendi tarihinde yer alan, sömürgecilik, haçlı seferleri ve engizasyonlar ile yüzleşmelidir. İslamofobi Batı dünyasının kendi İslam algılamasının bir sonucudur. Bu algılamanın oluşturulmasında bir takım siyasi, askeri, ekonomik ve tarihi nedenler bulunmaktadır. Çeşitli iletişim araçları kullanılarak, sürekli olarak İslam’ı terör ve şiddet olaylarıyla ilişkilendiren yayınların yapılması, İslam hakkında yeterli bilgisi olmayan gayrimüslim halkta İslam ve Müslümanlara karşı korunma içgüdüsünün neden olduğu insancıl bir korku oluşmasına neden olmaktadır. Bu korkunun temel nedenleri İslam’ı doğru ve yeterli düzeyde bilinmemesi, Müslüman toplumlar üzerinden İslam algısı oluşturulması, ön yargı ve ötekileştirmeler, yazılı görsel ve sesli medya kanalları ile insanlarda İslam’a aleyhine klasik ve sosyal şartlandırma yapılmasıdır. Gerçek dünyada ise İslam korkulacak bir olgu ve Hristiyanlık için bir tehdit değil aksine insanlığın huzur ve mutluğu için çok önemli mesajlar içeren bir inançtır.

Kaynakça: https://tr.wikipedia.org/wiki/İslamofobi İslamofobi kelime anlamı olarak "İslam ve kin besleme anlamın gelir.

https://www.haberturk.com/islamofobi-nedir-islamofobi-ne-zaman-ortaya-cikti-2403844

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/52223

https://www.erciyes.edu.tr/tr/duyuru-detay/1369/i-uluslararasi-medya-ve-islamofobi-sempozyumu